شيوه‌هاي نقض حقوق معنوي پديدآورندگان نرم‌افزارهاي رايانه‌اي

- بند الف ماده 6 قانون حمايت از حقوق پديدآورندگان نرم‌افزارهاي رايانه‌اي بيان مي‌دارد كه: بايد نام پديدآورنده توسط متقاضي ثبت به مراجع ياد شده در اين قانون به منظور صدور گواهي ثبت اعلام شود. بنابراين در صورتي كه دارنده حقوق مادي شخص ديگري غير از پديدآورنده باشد بايد در حين تقاضاي ثبت نرم‌افزار نام پديدآورنده را نيز به مراجع قانوني اعلام نمايد و عدم اعلام نقض حقوق معنوي پديدآورنده محسوب مي‌گردد.
سؤالي كه دراينجا به ذهن متبادر مي‌شود اين است كه آيا دارنده حقوق مادي مجبور به ثبت نرم‌افزار پديدآمده توسط ديگري در مراجع قانوني مي‌باشد يا الزامي به اين كار ندارد؟ در قانون حمايت از حقوق پديدآورندگان نرم‌افزارهاي رايانه‌اي هيچگونه الزامي براي ثبت نرم‌افزارهاي پديدآورنده در نظر گرفته نشده است و تنها در ماده 9 شرط حمايت قانوني از حقوق پديدآورندگان يا دارندگان حقوق مادي نرم‌افزارهاي رايانه‌اي صدور تائيديه فني مورد نياز براي ثبت پيش از طرح دعوي عنوان گرديده است. ليكن در مواردي كه حقوق مادي نرم‌افزار متعلق به شخص ديگري غير از پديدآورنده مي‌باشد و از مفهوم مخالف بند الف ماده 6 چنين استنباط مي‌شود كه فقط دارنده حقوق مادي مي‌تواند جهت ثبت نرم‌افزار اقدام نمايد و حمايت قانوني از حقوق پديدآورنده نيز منوط به ثبت آن است، پديدآورنده مي‌تواند از دادگاه الزام دارنده حقوق مادي به ثبت نرم‌افزار در مراجع قانوني را بخواهد.
ذكر نام پديدآورنده نرم‌افزار رايانه‌اي در ماده 9 آيين‌نامه اجرايي قانون حمايت از حقوق پديدآورندگان نرم‌افزار رايانه‌اي مصوب مرداد سال 1383 مورد تأكيد قرار گرفته است و از حقوق اوليه و ثابت پديدآورنده به شمار مي‌رود. اين كار به چندين شيوه انجام مي‌پذيرد.
معمولاً براي حفظ حقوق معنوي پديدآورنده نام وي به نحوي در نرم‌افزار گنجانيده مي‌شود كه يا در هنگام نصب نرم‌افزار براي كاربر نمايش داده شود و يا ترتيبي اتخاذ مي‌گردد كه با هر بار اجراي برنامه يا نرم‌افزار نام پديدآورنده ظاهر مي‌گردد.
همچنين در صورتي كه نرم‌افزار بر روي حامل‌هاي داده‌اي مثل لوح فشرده (CD) تكثير و عرضه شود، نام پديدآورنده بر روي جلد كاغذي طراحي شده براي نرم‌افزار يا برچسب لوح فشرده (CD)  درج مي‌گردد.
در صورتي كه نرم‌افزار از طريق شبكه‌هاي اطلاع‌رساني تكثير يا عرضه گردد معمولاً نام پديدآورنده در صفحه‌اي كه نشان دهنده توصيف و مختصات نرم‌افزار است نوشته مي‌شود و علاوه بر آن حالت اول نيز در اين موارد رعايت مي‌گردد.
بنابراين در صورتي كه دارنده حقوق مادي از ارائه مشخصات پديدآورنده به مراجع قانوني ثبت نرم‌افزار خودداري نموده و بدين‌وسيله از درج نام وي در گواهي ثبت خودداري نمايد مرتكب جرم نقض حقوق معنوي پديدآورنده گرديده است و با شكايت پديدآورنده قابل تعقيب كيفري خواهد بود.
همچنين اگر شخصي نام پديدآورنده را به نحوي از نرم‌افزار حذف نمايد كه كاربران نتوانند نام او را در هنگام نصب يا اجراي نرم‌افزار مشاهده نمايند مرتكب جرم نقض حقوق معنوي پديدآورنده گرديده است و اگر شخصي از ذكر نام پديدآورنده بر روي جلد لوح‌هاي فشرده يا برچسب روي آنها يا ساير حامل‌هاي داده خودداري نمايد يا به جاي نام پديدآورنده نام خود يا ديگري را قرار دهد مرتكب جرم شده و قابل تعقيب است.